materiały partnera
Z chwilą śmierci kredytobiorcy jego prawa i obowiązki majątkowe przechodzą na spadkobierców. Dotyczy to zarówno zobowiązania do spłaty kredytu, jak i wszelkich roszczeń przysługujących zmarłemu wobec banku — w tym roszczenia o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie nieważnej umowy. Te dwa elementy są nierozerwalnie związane: nie można przejąć długu, pomijając wierzytelność wynikającą z tego samego stosunku prawnego. Spadkobierca wstępuje w sytuację prawną zmarłego w całości.
Spadkobierca może spadek przyjąć wprost, przyjąć z dobrodziejstwem inwentarza albo odrzucić. Termin na złożenie oświadczenia wynosi sześć miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania. Brak oświadczenia w tym terminie oznacza przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi do wartości stanu czynnego spadku. Ta zasada, obowiązująca od 2015 roku, znacząco poprawiła sytuację spadkobierców, jednak przy zobowiązaniach kredytowych o wysokim saldzie ustalenie wartości spadku wymaga rzetelnej wyceny.
Kancelaria prowadzi zarówno sprawy frankowe, jak i postępowania spadkowe, co pozwala kompleksowo ocenić sytuację rodziny zmarłego kredytobiorcy.
Naturalną reakcją na informację o odziedziczonym kredycie frankowym jest chęć odrzucenia spadku. W wielu przypadkach jest to jednak decyzja niekorzystna. Jeżeli umowa kredytu zawiera niedozwolone postanowienia i może zostać uznana za nieważną, to zobowiązanie obciążające spadek w rzeczywistości nie istnieje w kształcie wynikającym z umowy — a spadkobiercy przysługuje roszczenie o zwrot wszystkich świadczeń spełnionych przez zmarłego. Zdarza się, że pozornie zadłużony spadek okazuje się aktywem. Odrzucenie spadku jest czynnością nieodwracalną, dlatego przed jej dokonaniem warto poddać umowę kredytową ocenie prawnej — zwłaszcza że sześciomiesięczny termin zwykle na to pozwala.
Jeżeli kredytobiorca za życia wytoczył powództwo przeciwko bankowi, śmierć strony powoduje zawieszenie postępowania. Sąd podejmuje je z udziałem spadkobierców po ich ustaleniu, co wymaga przedstawienia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia. Sprawa toczy się dalej w tym samym zakresie — spadkobiercy wstępują w miejsce zmarłego jako strona powodowa i mogą kontynuować postępowanie aż do prawomocnego rozstrzygnięcia. Dotychczasowe czynności procesowe zachowują skuteczność.
Spadkobiercy mogą również wytoczyć powództwo samodzielnie, jeżeli zmarły tego nie zrobił. Wymaga to uprzedniego uregulowania kwestii spadkowych, ponieważ legitymacja procesowa musi zostać wykazana dokumentem stwierdzającym nabycie spadku. Gdy spadkobierców jest kilku, występują oni wspólnie, a rozliczenie ewentualnych korzyści następuje zgodnie z udziałami w spadku albo w ramach postępowania o dział spadku. Dokumentacja kredytowa pozostaje w tych sprawach kluczowa — bank ma obowiązek wydać spadkobiercom zaświadczenie o historii kredytu po wykazaniu następstwa prawnego.
Odrębną kwestią, o której warto pamiętać, jest polisa ubezpieczenia na życie, często zawierana przy kredytach hipotecznych jako zabezpieczenie. Jeżeli zmarły był objęty taką ochroną, świadczenie może pokryć całość lub część zobowiązania. Warto sprawdzić dokumentację kredytową pod tym kątem, ponieważ banki nie zawsze informują rodzinę o istnieniu polisy. Wypłata świadczenia z ubezpieczenia nie wyklucza przy tym dochodzenia roszczeń z tytułu nieważności samej umowy kredytowej.
Więcej o zakresie prowadzonych postępowań znajduje się w dziale sprawy spadkowe. Jeżeli odziedziczyłeś kredyt frankowy i zastanawiasz się nad przyjęciem lub odrzuceniem spadku, skontaktuj się z kancelarią i umów bezpłatną analizę dokumentów.
Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy prawnej. W celu uzyskania profesjonalnej pomocy prawnej prosimy o kontakt z kancelarią.
