Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wydał wyrok, który może mieć ogromne znaczenie dla finansów Torunia. Sąd w pełni podzielił stanowisko Gminy Miasta Toruń w sporze dotyczącym rozliczeń za zagospodarowanie odpadów komunalnych i uznał, że porozumienie zawarte z Bydgoszczą w 2009 roku nadal obowiązuje. To oznacza, że po niemal czterech latach prawnej batalii Toruń uzyskał korzystne rozstrzygnięcie w sprawie, która kosztowała miasto już miliony złotych.

Sprawa dotyczy współpracy Torunia i Bydgoszczy przy budowie oraz funkcjonowaniu Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego, czyli popularnie nazywanej spalarni odpadów.

Oba miasta zawarły porozumienie 29 października 2009 roku. Dzięki współpracy udało się pozyskać z Unii Europejskiej dofinansowanie w wysokości 255,8 mln zł. Warunkiem otrzymania tych środków było właśnie długoterminowe partnerstwo pomiędzy samorządami.

Przez lata współpraca przebiegała bez większych problemów. Sytuacja zmieniła się pod koniec 2022 roku.

Bydgoszcz zakwestionowała porozumienie

Jak przypomina toruński magistrat, w listopadzie 2022 roku Miasto Bydgoszcz zakwestionowało obowiązywanie porozumienia z 2009 roku i zapowiedziało możliwość zaprzestania przyjmowania odpadów z Torunia.

Dla Torunia oznaczało to realne zagrożenie dla funkcjonowania całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

– W sytuacji postawienia pod ścianą Gmina Miasta Toruń została zmuszona do negocjacji, aby zapewnić ciągłość systemu gospodarowania odpadami – podkreśla magistrat.

W efekcie w marcu 2023 roku podpisano nowe porozumienie, które – zdaniem władz Torunia – było zdecydowanie mniej korzystne dla miasta.

Toruń zapłacił o ponad 4 miliony złotych więcej

Jak wylicza Urząd Miasta Torunia, skutki nowego modelu rozliczeń były bardzo odczuwalne dla budżetu miasta.

– Decyzja Miasta Bydgoszcz z 2022 roku wymusiła podpisanie nowego porozumienia na niekorzystnych warunkach, co w skali zaledwie 12 miesięcy wygenerowało dodatkowy koszt dla budżetu Torunia w wysokości aż 4,1 miliona złotych – informuje magistrat.

Koszty wzrosły z 16,65 mln zł do 20,75 mln zł rocznie. Nowe zasady przerzuciły na Toruń między innymi pełne koszty funkcjonowania Stacji Przeładunkowej Odpadów oraz transportu śmieci.

Co ustalił sąd?

Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w wyroku z 17 czerwca 2026 roku uznał, że porozumienie zawarte pomiędzy Toruniem a Bydgoszczą w 2009 roku cały czas obowiązuje.

Jak podkreśla toruński magistrat, oznacza to potwierdzenie kilku kluczowych kwestii:

• porozumienie z 2009 roku nadal obowiązuje,
• zasady rozliczeń określone w tym dokumencie pozostają wiążące,
• Stacja Przeładunkowa Odpadów w Toruniu pozostaje integralnym elementem systemu,
• porozumienie ma charakter długoterminowy, nie może zostać wypowiedziane przed 2039 rokiem.

– Sąd Okręgowy w Bydgoszczy w pełni podzielił stanowisko Gminy Miasta Toruń

– podkreśla rzecznik prezydenta Torunia Marcin Centkowski.

To sprawa bez precedensu

Według toruńskiego magistratu sprawa ma charakter precedensowy w skali całego kraju. Dotyczy bowiem sytuacji, w której jeden samorząd jednostronnie zakwestionował obowiązywanie wieloletniego porozumienia zawartego przy realizacji wspólnej inwestycji współfinansowanej ze środków Unii Europejskiej.

Warto przypomnieć, że Toruń początkowo skierował sprawę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten jednak we wrześniu 2023 roku odrzucił pozew z przyczyn formalnych, wskazując, że spór powinien zostać rozstrzygnięty przez sąd powszechny.

Jak podkreślają władze Torunia, NSA nie oceniał wówczas merytorycznie racji żadnej ze stron.

To jeszcze nie koniec

Wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy nie jest prawomocny. Miastu Bydgoszcz przysługuje prawo do złożenia apelacji.

– Ze spokojem oczekujemy potencjalnych dalszych kroków prawnych ze strony Bydgoszczy, dysponując silnym i jednoznacznym orzeczeniem sądu I instancji, które potwierdza, że nadal obowiązuje porozumienie zawarte 17 lat temu – podsumowuje Marcin Centkowski.

Jeżeli wyrok się utrzyma, może oznaczać dla Torunia nie tylko potwierdzenie swoich racji, ale również otwarcie drogi do dalszych rozliczeń dotyczących wielomilionowych kosztów poniesionych przez miasto w ostatnich latach.