Jej ojca zamordowano, gdy była dzieckiem. W Toruniu Santor powiedziała, czego boi się do dziś

Irena Santor miała niespełna pięć lat, gdy jej życie na zawsze zmieniła wojna. Jej ojciec Bernard Wiśniewski został zamordowany jesienią 1939 roku przez niemiecki Selbstschutz. Według wspomnień artystki do tragedii miał doprowadzić donos człowieka, którego rodzina uważała za przyjaciela. W poniedziałek, 5 października, Santor przyjechała do Torunia na obchody 87. rocznicy zbrodni pomorskiej. Jej słowa należały do najbardziej osobistych momentów uroczystości.

Artystka stanęła w Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 roku nie tylko jako jedna z najbardziej znanych polskich wokalistek. Przyjechała tam przede wszystkim jako córka człowieka, którego zabrała niemiecka okupacja.

Bernard Wiśniewski został zamordowany jesienią 1939 roku przez Selbstschutz. Irena Santor była wówczas małym dzieckiem. Sama przez lata niechętnie wracała publicznie do szczegółów rodzinnej tragedii. W Toruniu zrobiła jednak wyjątek. 

::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"16491"}

„Ja nie opowiadam o tym publicznie”

Najbardziej przejmująco zabrzmiały słowa Santor o człowieku, którego jej rodzina miała uważać za przyjaciela, a który – jak wspomina artystka – okazał się zdrajcą.

– Ja nie opowiadam o tym publicznie, bo po pierwsze jak? Musiałabym mówić o przyjaźni. Ja sobie cenię przyjaźń nade wszystko. Czasem nawet mówiłam: przyjaźń jest ważniejsza od miłości. Ale kogoś, kogo nazywamy przyjacielem, najpierw sprawdźmy, mimo wszystko

– mówiła Irena Santor.

::video{"type":"single","item":"2667"}

Po chwili wypowiedziała jeszcze mocniejsze słowa.

– Przyjaźń powinna być sprawdzona, dlatego że ja mam dowód na to, że można udawać fałszywą przyjaźń i swojego przyjaciela po prostu zastrzelić. Tak bywa – powiedziała.

::news{"type":"see-also","item":"87333"}

Według przekazanego przez artystkę wspomnienia na Bernarda Wiśniewskiego miał donieść lokalny Niemiec związany z Selbstschutzem, wcześniej uznawany za przyjaciela rodziny. Wiśniewski został aresztowany, a następnie zamordowany pod koniec października 1939 roku w Solcu Kujawskim. Dla kilkuletniej Ireny strata ojca nie była jednak jedynym doświadczeniem wojny. Został także strach, który – jak przyznała w Toruniu – nie zniknął nawet po kilkudziesięciu latach.

"Tyle lat minęło, a ja w sercu noszę strach"

Santor mówiła nie tylko o własnej rodzinie. Zwróciła uwagę przede wszystkim na to, co wojna robi z pamięcią dziecka.

– Chciałabym prosić, żeby nie powtórzyły się jakiekolwiek czasy, które naznaczyłyby pamięć dzieci taką traumą, jak moja. Tyle lat od tamtego momentu minęło, a ja w sercu noszę strach. Strach przed wojną, która była dla dziecka czymś niewyobrażalnym – powiedziała.

W innym fragmencie wspomnienia wróciła do człowieka związanego z tragedią jej rodziny: – Wiadomo było, że jeżeli on idzie ulicą, a ja widzę go z daleka, to schodzę z chodnika na jezdnię, bo tam było moje miejsce.

To jedno zdanie pokazuje skalę strachu, z jakim przyszło żyć kilkuletniej dziewczynce w okupowanym Solcu Kujawskim.

– Chciałabym, żeby nie powtórzyła się żadna wojna, po której dzieci będą nosiły strach przed przemocą, nienawiścią i przed niedobrem – mówiła w Toruniu.

"Może kiedyś ktoś napisze mi piosenkę"

Podczas uroczystości pojawił się też bardziej symboliczny wątek. Santor powiedziała o możliwości muzycznego upamiętnienia tego doświadczenia.

– Mówić nie potrafię, ale jeśli kiedyś ktoś utalentowany napisze mi piosenkę, to ja jej co prawda nie zaśpiewam, bo to już nie ten głos, ale zanucę i będzie to moja pamiątka z okazji dzisiejszego dnia – powiedziała.