Radio Solidarność wraca na fale! W sobotę usłyszysz historię wprost z lat 80.

W sobotę, 12 września 2026 roku, w Toruniu odbędzie się uroczyste odsłonięcie tablicy nadającej nazwę rondu u zbiegu ulic Grudziądzkiej i Strobanda. Skrzyżowanie otrzyma imię prof. Jana Hanasza – wybitnego naukowca i działacza opozycji demokratycznej. Punktem kulminacyjnym wydarzenia będzie emisja archiwalnej audycji Radia Solidarność.

Nazwę dla ronda Rada Miasta Torunia przyjęła uchwałą nr 408/26 z 26 marca 2026 roku. Uroczyste odsłonięcie tablicy zaplanowano na godz. 12:00 właśnie u zbiegu ulic Strobanda i Grudziądzkiej.

W wydarzeniu wezmą udział przedstawiciele samorządu, w tym Prezydent Miasta Torunia, Przewodniczący Rady Miasta Torunia oraz radni, a także rodzina i przyjaciele profesora, przedstawiciele opozycji demokratycznej oraz świata nauki.

Audycja z balonów wypełnionych helem

Na zakończenie uroczystości zaplanowano wyjątkowy element nawiązujący bezpośrednio do historii bohatera wydarzenia – emisję archiwalnej audycji Radia Solidarność Toruń. Sygnał zostanie nadany z nadajnika podwieszonego na balonach wypełnionych helem, dokładnie tak, jak robiono to w latach 80.

Audycję będzie można odebrać na częstotliwości 101,5 MHz, czyli 1,4 MHz powyżej częstotliwości Radia Pomorza i Kujaw (PIK). Ze względu na niewielką moc nadajnika, zasięg emisji może być ograniczony głównie do północnych rejonów Torunia.

Kim był prof. Jan Hanasz?

Profesor Jan Hanasz był wybitnym astronomem i radioastronomem, absolwentem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika oraz jednym z pionierów polskich badań kosmicznych. Od 1955 roku związany był z toruńskim środowiskiem naukowym oraz Zakładem Astronomii Polskiej Akademii Nauk, przekształconym później w Centrum Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika PAN.

Równie istotną częścią jego biografii była działalność opozycyjna. Od początku lat 80. angażował się w ruch demokratyczny, a po wprowadzeniu stanu wojennego współorganizował podziemne struktury toruńskiej „Solidarności” oraz „Toruński Informator Solidarności” - jedno z najważniejszych podziemnych wydawnictw w mieście.

Wykorzystując swoją wiedzę techniczną, profesor zaangażował się w tworzenie toruńskiego Radia „Solidarność”. Niewielkie nadajniki unoszone przez balony, emitujące sygnał z dużej wysokości, pozwalały uzyskać szeroki zasięg audycji.

Profesor Hanasz odegrał też kluczową rolę w pracach nad urządzeniem umożliwiającym nakładanie niezależnego obrazu na oficjalny sygnał telewizyjny. Dzięki temu w 1985 roku, tuż przed wyborami do Sejmu, udało się przeprowadzić dwie niezależne emisje telewizyjne.

We wrześniu 1985 roku profesor został aresztowany i spędził pięć miesięcy w areszcie. Ostatecznie skazano go na karę półtora roku pozbawienia wolności w zawieszeniu na trzy lata. Spotkały go również represje zawodowe.

W uznaniu zasług dla nauki i demokratycznej Polski, w 2016 roku prof. Jan Hanasz otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Torunia.