Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu zabrał głos po głośnym wywiadzie prof. Tomasza Ważnego dla „Gazety Wyborczej”. Były pracownik uczelni zarzucił jej władzom m.in. utrudnianie badań naukowych, zniszczenie cennego materiału badawczego i niesprawiedliwe potraktowanie przy zwolnieniu z pracy.
Kolegium Rektorskie UMK odniosło się do wywiadu opublikowanego 16 listopada na łamach „Gazety Wyborczej”, w którym wieloletni pracownik UMK, prof. Tomasz Ważny, ostro skrytykował sposób zarządzania uniwersytetem.
Naukowiec, zajmujący się dendrochronologią, czyli badaniem i datowaniem drewna na podstawie słojów przyrostowych, opowiedział m.in. o problemach podczas realizacji międzynarodowego projektu badawczego finansowanego przez Narodowe Centrum Nauki.
Profesor zarzucił uczelni nadmierną biurokrację, utrudnianie prowadzenia badań oraz zniszczenie wartościowego materiału naukowego. Skrytykował również okoliczności swojego zwolnienia z pracy.
Teraz władze UMK odpowiadają na część tych zarzutów.
Jednym z najpoważniejszych wątków poruszonych przez prof. Ważnego była sprawa materiałów badawczych przechowywanych w piwnicach Wydziału Sztuk Pięknych.
Naukowiec twierdził, że uczelnia zniszczyła bezcenne zabytki pozyskane podczas prowadzonych przez niego badań.
Kolegium Rektorskie przedstawia jednak inne okoliczności porządkowania pomieszczeń.
Według władz uczelni działania przeprowadzono w związku z zaleceniami kontroli przeciwpożarowej z 4 grudnia 2024 roku. Kontrolujący mieli stwierdzić zablokowane ciągi komunikacyjne, nieporządek oraz przechowywanie materiałów skrajnie łatwopalnych.
Profesor został poinformowany o zaleceniach i poproszony o nadzór nad uporządkowaniem pomieszczeń.
Jak przekazuje UMK, naukowiec zaproponował usunięcie przedmiotów znajdujących się na korytarzach piwnicznych, z wyjątkiem ponumerowanych kartonów. Selekcję pozostałego archiwum miał zaplanować na okres po zimie.
- Zgodnie z tymi zaleceniami wszystkie ponumerowane kartony zostały przeniesione do pomieszczeń, a usunięto wyłącznie materiały nieoznaczone
- informuje Kolegium Rektorskie UMK.
Uczelnia powołuje się również na ustalenia Narodowego Centrum Nauki. Jak wskazuje, NCN nie potwierdziło liczby, wartości ani pochodzenia próbek, które według profesora zostały utracone.
Kolejnym przedmiotem sporu są zasady realizowania projektów naukowych. Prof. Ważny opisywał w wywiadzie liczne przeszkody administracyjne, które jego zdaniem opóźniały wyjazdy badawcze, zakup sprzętu i podejmowanie decyzji finansowych.
Kolegium Rektorskie odpowiada, że uczelnia publiczna ma obowiązek przestrzegania zasad wydatkowania środków publicznych, również tych pochodzących z grantów.
- Procesy zakupowe, które profesor krytykuje, dotyczą bezwzględnie wszystkich pracowników, co zapewnia transparentność wydatkowania środków publicznych - przekazują władze uniwersytetu.
Podobnie uczelnia odnosi się do krytykowanej przez profesora konieczności zachowania drogi służbowej przy załatwianiu spraw badawczych i finansowych. UMK odpowiada, że takie rozwiązanie wynika z zakresu odpowiedzialności władz wydziałowych i konieczności nadzorowania wielomilionowych projektów.
Uniwersytet podkreśla jednocześnie, że Narodowe Centrum Nauki pozytywnie oceniło realizację projektu kierowanego przez prof. Ważnego, uznając, że jego główny cel został osiągnięty.
Szczególnie stanowczo Kolegium Rektorskie odniosło się do okoliczności zakończenia współpracy z naukowcem.
W rozmowie z „Gazetą Wyborczą” prof. Ważny sugerował, że jego zwolnienie miało związek z wieloletnim konfliktem z władzami uczelni. Krytycznie wypowiadał się również o zarzucie unikania okresowych badań lekarskich.
- Jedyną przyczyną rozwiązania stosunku pracy z prof. Tomaszem Ważnym było niewykonanie obowiązku poddania się okresowym badaniom lekarskim
- oświadcza Kolegium Rektorskie.
Według uczelni ważność orzeczenia lekarskiego profesora upłynęła 8 kwietnia 2026 roku. Naukowiec miał zostać poinformowany o konieczności wykonania badań, a po wygaśnięciu orzeczenia wezwany do ich niezwłocznego przeprowadzenia.
Jak wskazuje UMK, profesor wyznaczył termin badania dopiero na 22 maja.
Władze uniwersytetu przypominają, że przepisy prawa pracy nie pozwalają pracodawcy dopuszczać do pracy osoby bez aktualnego orzeczenia lekarskiego.
Sprawa zwolnienia została ostatecznie rozstrzygnięta.
- O zasadności rozwiązania stosunku pracy rozstrzygnie sąd pracy - podkreślają przedstawiciele UMK.
W wywiadzie pojawił się również wątek utraty przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika statusu uczelni badawczej.
::news{"type":"see-also","item":"88864","portal":"ddtorun.pl"}
Prof. Ważny przywoływał tę okoliczność podczas krytyki funkcjonowania uniwersytetu.
Kolegium Rektorskie zaznacza, że spór z byłym pracownikiem nie miał wpływu na wynik konkursu dotyczącego tego statusu.
- Uczelnia nie straciła statusu uczelni badawczej w konsekwencji sporu z prof. Tomaszem Ważnym - przekazuje UMK.
Władze przypominają, że status przyznawany jest przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach konkursu o jawnych zasadach, a konflikt pracowniczy nie stanowił przedmiotu oceny.
Kolegium Rektorskie odniosło się także do postępowania związanego z zarzutami o mobbing.
Prof. Ważny twierdził, że w 2024 roku komisja dyscyplinarna oczyściła go z zarzutów, a jego odwołanie od kilku lat pozostaje nierozpatrzone.
UMK przedstawia odmienną interpretację zakończenia sprawy.
- Postępowanie zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, które nie potwierdziło zarzutu mobbingu, ale nie było dla profesora uniewinniające; sprawa nie oczekuje na rozpatrzenie odwołania
- informuje Kolegium Rektorskie.
Na zakończenie stanowiska władze UMK odnoszą się do ogólnej krytyki środowiska akademickiego, przedstawionej przez byłego pracownika.
Prof. Ważny mówił w wywiadzie m.in. o układach towarzyskich, niewystarczającej mobilności naukowców oraz dominacji osób, które całą karierę zawodową spędziły na jednej uczelni.
Zdaniem Kolegium Rektorskiego tego rodzaju wypowiedzi stanowią nieuprawnione uogólnienia, godzące również w osoby niezwiązane z konfliktem.
- Uczelnia szanuje dorobek naukowy profesora Tomasza Ważnego i prawo do krytyki, ale nie godzi się na sprowadzanie wielowątkowej sprawy do publicystycznych skrótów. Nie akceptuje również zarzutów wymierzonych w dobre imię wszystkich członków naszej społeczności - podkreślają.
Wierzę, że najlepsze tematy kryją się w codziennym życiu mieszkańców.
Zobacz profil autora →