Monument Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu dopiero co został poświęcony, a już stał się przedmiotem mocnej krytyki płynącej z samego Kościoła. Dominikanin o. Paweł Gużyński w rozmowie z naTemat.pl zestawia budowę rekordowych figur z nierozwiązanymi problemami polskiego Kościoła. Padają słowa o „zgrzycie”, „gigantomanii” i biznesowo-turystycznym myśleniu.
O Monumencie Matki Bożej Miłosiernej w Konotopiu od miesięcy mówiła cała Polska. Najpierw uwagę przyciągała skala budowy, później uroczyste poświęcenie, ogromne kolejki i możliwość wejścia na taras widokowy.
::news{"type":"see-also","item":"85094"}
Teraz dyskusja o obiekcie wchodzi na zupełnie inny poziom. Głos zabrał bowiem o. Paweł Gużyński, dominikanin i duchowny znany z krytycznych wypowiedzi dotyczących kondycji polskiego Kościoła. W rozmowie z portalem naTemat.pl zakonnik nie skupia się na wyglądzie Monumentu. Pyta o sens takiego sposobu manifestowania wiary i o priorytety Kościoła.
To o tyle znaczący głos, że krytyka nie pochodzi tym razem od przeciwników Kościoła czy komentatorów oceniających jedynie rozmiary inwestycji. Pada z ust katolickiego duchownego.
Jak opisuje naTemat.pl, o. Paweł Gużyński został zapytany między innymi o to, czy symbole religijne w ogóle powinny podlegać krytyce. Dominikanin odrzuca przekonanie, że religijny charakter obiektu powinien wyłączać go z dyskusji. Odwołuje się przy tym do Nowego Testamentu i krytyki, jaką Chrystus kierował wobec koncentrowania się na zewnętrznych formach religijności.
W jego ocenie problem zaczyna się wówczas, gdy kwestie drugorzędne zaczynają przesłaniać sprawy fundamentalne.
- Peryferia stają się centrum, one wyznaczają trendy i standardy, one określają, co ma sens, a co nie ma sensu. Wtedy robi się ogromny bałagan
- mówi o. Paweł Gużyński w rozmowie z naTemat.pl.
I właśnie w tym kontekście pojawia się Monument w Konotopiu.
Najmocniejsza część wypowiedzi dominikanina dotyczy zestawienia takich inwestycji z problemami, z którymi od lat mierzy się Kościół katolicki w Polsce. Gużyński wskazuje między innymi na kwestię rozliczenia przestępstw seksualnych popełnianych przez ludzi Kościoła i brak komisji, która miałaby się nimi kompleksowo zająć.
- Jeżeli poważnym problemem Kościoła w Polsce jest brak komisji, która powinna rzetelnie i sprawiedliwie osądzić przestępstwa seksualne popełnione przez ludzi Kościoła, a jednocześnie inwestujemy w takie figury i w tego typu pobożność, to powstaje zgrzyt - ocenia dominikanin w rozmowie z naTemat.pl.
To jedna z najmocniejszych dotychczas ocen inwestycji w Konotopiu płynących ze środowiska kościelnego. Według relacji portalu duchowny krytycznie odnosi się również do religijnej „gigantomanii”. Jego zdaniem wielkie wota pozbawione odpowiedniego uzasadnienia teologicznego i racjonalnego mogą prowadzić do płytkiego rozumienia pobożności.
Gużyński zwraca uwagę również na jeszcze jeden element, który sami mogliśmy zobaczyć podczas naszej wizyty w Konotopiu. Monument nie jest wyłącznie ogromną figurą religijną. W jego podstawie znajduje się taras widokowy, na który od pierwszych dni po otwarciu ustawiały się kolejki.
::photoreport{"type":"see-button","item":"16129"}
Dominikanin właśnie na styku religii i turystyki dostrzega kolejny problem. Jak opisuje naTemat.pl, przestrzega przed automatycznym traktowaniem Konotopia jak autentycznego sanktuarium. W jego ocenie miejsce przypomina raczej projekt oparty na myśleniu biznesowo-turystycznym, któremu następnie nadaje się religijne uzasadnienie.
To mocne słowa, szczególnie biorąc pod uwagę to, co wydarzyło się w Konotopiu bezpośrednio po otwarciu.
Nasza redakcja relacjonowała uroczystości w Konotopiu 15 sierpnia. Monument został wtedy oficjalnie poświęcony przez biskupa włocławskiego Krzysztofa Wętkowskiego. Obok hierarchy podczas ceremonii znajdowała się Grażyna Karkosik, która wspólnie z mężem Romanem Karkosikiem ufundowała obiekt. Roman Karkosik obserwował ceremonię z miejsca dla zaproszonych gości.
Na uroczystościach pojawił się również były prezydent RP Lech Wałęsa, a po części oficjalnej przed publicznością wystąpił Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”.
Sam Monument ma 55,6 metra wysokości, z czego ponad 40 metrów przypada na postać Maryi. Obiekt przewyższa więc m.in. pomnik Chrystusa Zbawiciela w Rio de Janeiro. Pierwsze dni pokazały również ogromne zainteresowanie turystyczną częścią inwestycji. Na wejście do Monumentu trzeba było czekać nawet około dwóch godzin.
Dlatego sami wróciliśmy do Konotopia 18 sierpnia, trzy dni po poświęceniu. Tym razem sytuacja wyglądała zupełnie inaczej. W godzinach porannych nie było już wielkich kolejek. Podczas około godziny spędzonej na miejscu naliczyliśmy w przybliżeniu sto odwiedzających.
Udało nam się wtedy wejść na taras widokowy znajdujący się na wysokości kilkunastu metrów. Widok jest charakterystyczny dla miejsca, w którym powstał Monument. Zamiast panoramy miasta czy zabytków są przede wszystkim pola, drogi, niewielkie miejscowości i otwarta przestrzeń ciągnąca się po horyzont.
Dla jednych będzie to po prostu widok na pola. Dla innych - panorama Kujaw i ziemi dobrzyńskiej, której urokiem jest właśnie ogrom otwartej przestrzeni.
Warto przy tym przypomnieć drugą stronę tej dyskusji. Monument jest prywatną fundacją Grażyny i Romana Karkosików. Inwestycja miała być ich osobistym wotum wdzięczności związanym z powrotem Romana Karkosika do zdrowia po ciężkiej operacji.
Sam fakt powstania wielkiej figury od początku wywoływał skrajne reakcje. Jedni widzieli w niej wyjątkowe świadectwo wiary i szansę na przyciągnięcie pielgrzymów oraz turystów. Inni pytali o sens religijnej gigantomanii. Teraz do tej drugiej grupy dołączył głos, którego nie da się łatwo sprowadzić do krytyki Kościoła „z zewnątrz”. O. Paweł Gużyński sam jest dominikaninem i właśnie z pozycji człowieka Kościoła stawia pytanie, czy takie inwestycje rzeczywiście świadczą o dojrzałej religijności. Jego wypowiedź zapewne nie zakończy dyskusji wokół Konotopia.