Mieszkańcy: "Wymioty", "Nie da się oddychać". Czy kompostownia spotka się z mieszkańcami?

Sprawa odorów w Aleksandrowie Kujawskim wyszła już daleko poza lokalny spór. Była Elżbieta Jaworowicz, przyjechał Kanał Zero, mieszkańcy od miesięcy składają zgłoszenia, miasto wymienia pisma z instytucjami, a kontrole przewijają się jedna za drugą. W centrum tego wszystkiego jest Best Polymers. Firma przekazała nam obszerne stanowisko. Problem w tym, że gdy dopytaliśmy o kilka najważniejszych konkretów, korespondencja się zakończyła.

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Temat Zakładu Recyklingu Biologicznego w Aleksandrowie Kujawskim przestał być już wyłącznie lokalnym problemem mieszkańców kilku ulic i sąsiednich miejscowości.

Najpierw pojawiły się setki zgłoszeń dotyczących uciążliwych zapachów. Potem pisma miasta, działania WIOŚ, sanepidu, kolejne kontrole i spory prawne. Następnie do Aleksandrowa przyjechała Elżbieta Jaworowicz, a kilka dni później także ekipa Kanału Zero.

::photoreport{"type":"see-button","item":"16530"}

::photoreport{"type":"see-button","item":"16503"}

Mieszkańcy przed kamerami mówią o zamykaniu okien, niemożności korzystania z ogrodów, problemach z suszeniem prania i odczuwanych dolegliwościach. Firma z kolei konsekwentnie podkreśla, że działa legalnie i że samo stwierdzenie zapachu nie jest dowodem na to, skąd on pochodzi ani czy doszło do naruszenia prawa.

::news{"type":"see-also","item":"87165"}

Postanowiliśmy więc zapytać Best Polymers wprost.

Kilkanaście pytań do firmy

W przesłanej do spółki korespondencji zapytaliśmy m.in. o to, czy Best Polymers przyznaje, że działalność zakładu może w określonych warunkach powodować uciążliwości zapachowe poza jego terenem, jak firma ocenia ustalenia WIOŚ oraz setki zgłoszeń mieszkańców, a także jak tłumaczy wcześniejszą deklarację, że stosowana technologia „eliminuje nieprzyjemne zapachy oraz zapobiega ich emisji”. 

Pytaliśmy też o własne badania spółki dotyczące skuteczności membran, napowietrzania i bariery antyodorowej, transport odpadów, ewentualny udział oczyszczalni ścieków jako źródła zapachów, spór z miastem, możliwość spotkania z mieszkańcami oraz planowane zmiany technologiczne. 

Firma odpowiedziała obszernie. Bardzo obszernie. Tyle... że niekoniecznie na każde pytanie.

Best Polymers: działalność jest legalna

Spółka zaczęła od kwestii lokalizacji zakładu. Podkreśla, że teren, na którym działa instalacja, został przeznaczony na tego rodzaju działalność już około 20 lat temu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Firma wskazuje również na bezpośrednie sąsiedztwo miejskiej oczyszczalni ścieków. 

Spółka wyraźnie zaznacza, że nie pojawiła się w tym miejscu wbrew przeznaczeniu terenu i że działa w lokalizacji przewidzianej do działalności komunalnej oraz infrastrukturalnej.

Kolejna część odpowiedzi dotyczy kontroli. Best Polymers twierdzi, że dotychczasowe czynności organów nie dały podstaw do potwierdzenia skali i charakteru oddziaływań przypisywanych zakładowi przez część mieszkańców.  Firma zwraca przy tym uwagę na rzecz, którą powtarza w swoim stanowisku wielokrotnie: zapach to nie to samo co ustalenie jego źródła.

- Samo stwierdzenie wyczuwalności zapachu nie jest równoznaczne z wykazaniem uciążliwości odorowej o określonej skali, a tym bardziej nie stanowi samoistnego dowodu naruszenia prawa przez konkretny podmiot

- czytamy w stanowisku spółki. 

I formalnie jest to argument istotny. Problem polega na tym, że mieszkańcy nie pytają wyłącznie o naruszenie konkretnego przepisu. Pytają przede wszystkim, skąd bierze się to, co czują przy własnych domach.

Oczyszczalnia pojawia się kilka razy

W odpowiedzi Best Polymers kilkukrotnie wraca do sąsiedztwa miejskiej oczyszczalni ścieków. Spółka wskazuje, że na tym obszarze istnieją „inne potencjalne źródła emisji substancji zapachowych” i że sama zbieżność miejsca lub czasu występowania zapachu z działalnością zakładu nie przesądza o jego pochodzeniu. 

To był jeden z punktów, który szczególnie nas zainteresował. Bo skoro oczyszczalnia pojawia się w argumentacji firmy jako inne potencjalne źródło, naturalnym pytaniem jest: na jakiej podstawie?

Czy są badania? Pomiary? Ekspertyzy? Analizy kierunku wiatru? Cokolwiek, co poza samym sąsiedztwem geograficznym wskazywałoby, że zgłaszane zapachy rzeczywiście mogą pochodzić właśnie stamtąd? Na to pytanie w pierwszym stanowisku nie dostaliśmy jasnej odpowiedzi.

340 zgłoszeń? Firma patrzy na te liczby inaczej

Best Polymers odniósł się także do liczby zawiadomień mieszkańców. Spółka przywołała dane sanepidu, według których od stycznia do 23 czerwca 2026 roku wpłynęły 33 zgłoszenia pochodzące od 16 osób. Firma podkreśla, że wielokrotne zgłoszenia tej samej osoby nie są tym samym co niezależne potwierdzenia z wielu źródeł. 

Ale równocześnie nie odpowiada on wprost na pytanie o szerszą skalę zjawiska, ponieważ inne dane mówiły o ponad 340 zgłoszeniach odnotowanych przez miasto i 464 wpisach w tworzonej przez mieszkańców „Mapie Odoru”. Sama spółka zaznacza zresztą, że dane sanepidu nie pozwalają ustalić pełnej liczby osób odczuwających zapach.

Potem stanowisko idzie jednak krok dalej.

- Zgłoszenia często są dokonywane dla faktu samego zgłoszenia i nie mają charakteru dowodowego, co może pozwolić na wniosek, że są formą nękania spółki - czytamy. 

Firma przypomina też o „dobrym imieniu”

Znaczna część odpowiedzi Best Polymers dotyczy odpowiedzialności za słowa. Spółka zaznacza, że nie można przedstawiać niezweryfikowanych podejrzeń jako faktów i że rozpowszechnianie nieudowodnionych twierdzeń dotyczących naruszeń prawa czy szkodliwości działalności może prowadzić do naruszenia dobrego imienia i renomy firmy. 

Best Polymers przywołuje również obowiązek szczególnej staranności dziennikarskiej i wyraźnie oczekuje, by publikacje rozróżniały zgłoszenie zapachu od jego urzędowego potwierdzenia, sam zapach od jego źródła, a podejrzenie wpływu na zdrowie od udowodnionego związku przyczynowego.

To akurat rozróżnienie jest zasadne i właśnie dlatego postanowiliśmy dopytać jeszcze raz. Nie o opinie. O konkrety.

Dopytaliśmy. Cztery proste kwestie

Po analizie stanowiska wysłaliśmy kolejną wiadomość. Poprosiliśmy o odpowiedź na cztery kwestie, które - naszym zdaniem - pozostały niewyjaśnione.

• Po pierwsze: czy firma dysponuje badaniami lub pomiarami wskazującymi, że zapachy mogą rzeczywiście pochodzić z oczyszczalni.
• Po drugie: czy kontaktowała się z nią „Sprawa dla reportera” i czy Best Polymers został zaproszony do udziału w materiale z Elżbietą Jaworowicz.
• Po trzecie: czy spółka jest gotowa na bezpośrednie spotkanie z mieszkańcami.
• Po czwarte: czy planuje kolejne inwestycje albo zmiany technologiczne ograniczające możliwość występowania zapachów poza zakładem.

Pytania były krótkie. Odpowiedź również.

„Stanowisko jest wystarczające”

Best Polymers nie zdecydował się odpowiedzieć na żadne z tych pytań osobno: - Spółka uważa, że przekazane oświadczenie jest wystarczające i zgodnie z jego treścią nie planuje dalej komentować sprawy - przekazała firma. 

I tu robi się ciekawie. Bo firma wcześniej sama apelowała o rzetelność, precyzję i rozróżnianie faktów od przypuszczeń. Kiedy więc zapytaliśmy o bardzo konkretny materiał dowodowy dotyczący oczyszczalni, konkretną gotowość do spotkania z mieszkańcami, konkretną rozmowę z ogólnopolską telewizją i konkretne plany technologiczne, spółka uznała, że powiedziała już wystarczająco dużo.

Odpowiedzi na te pytania nadal więc nie znamy. Tymczasem media przyjeżdżają jedno po drugim

8 października w Aleksandrowie Kujawskim była Elżbieta Jaworowicz. Mieszkańcy opowiadali przed kamerą o odorach, zamykaniu okien, ograniczaniu korzystania z ogrodów i obawach dotyczących zdrowia.

::news{"type":"see-also","item":"87492"}

Kilka dni później przyjechał Kanał Zero. Ekipa nagrywała mieszkańców przy drodze prowadzącej do zakładu. W pierwszej zapowiedzi materiału ludzie mówią m.in. o budzeniu się w nocy przez zapach, zamykaniu okien, problemach z przebywaniem na zewnątrz i poczuciu, że nikt im nie pomaga. Pełny materiał ma ukazać się w przyszłym tygodniu.

::news{"type":"see-also","item":"87813"}

To już nie jest więc spór, który toczy się wyłącznie w pismach między urzędem, firmą i instytucjami. Aleksandrów zaczynają oglądać ogólnopolskie redakcje. I właśnie dlatego odpowiedzi są dziś ważniejsze niż kiedykolwiek Best Polymers ma prawo wskazywać, że działa legalnie. Ma prawo podkreślać, że zapach sam w sobie nie przesądza ani jego źródła, ani naruszenia prawa. Ma prawo bronić swojej reputacji. Ale mieszkańcy również mają prawo pytać, dlaczego od miesięcy zgłaszają ten sam problem. A dziennikarze mają prawo sprawdzać, czy za argumentami obu stron stoją konkretne dane.

Dlatego kilka pytań pozostaje aktualnych.

• Czy istnieją badania, które faktycznie wskazują na oczyszczalnię jako alternatywne źródło zapachu?
• Czy spółka pokaże publicznie własne analizy dotyczące skuteczności stosowanych technologii?
• Czy spotka się z mieszkańcami twarzą w twarz?
• Czy planuje kolejne działania techniczne?

::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}

Na razie odpowiedź na wszystkie te pytania jest jedna: spółka uznała, że jej wcześniejsze oświadczenie jest wystarczające. A problem - przynajmniej według mieszkańców - wystarczająco rozwiązany nie jest.