Firma mówi o „neutralności dla otoczenia”. Mieszkańcy odpowiadają: „zgnilizna”, „padlina”, „chemia”, „nie można otworzyć okna”. Do urzędu wpłynęło ponad 340 zgłoszeń, WIOŚ potwierdzał zapach poza zakładem, miasto wzywało do usunięcia naruszeń, sprawa trafiła do Sejmu i sądu. Dokumentów przybywa, kontroli przybywa, pozwów też. Tylko odpowiedzi na najważniejsze pytanie wciąż brakuje: kiedy mieszkańcy Aleksandrowa Kujawskiego przestaną żyć z tym problemem?
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
::addons{"type":"facebook-encouragement"}
Zakład Recyklingu Biologicznego Best Polymers Group przy ul. Parkowej działa od lipca 2024 roku. Firma przedstawia go jako nowoczesną kompostownię, w której biomasa trafia do boksów pokrytych membranami, a wodna bariera antyodorowa i kontrola procesu mają ograniczać wpływ instalacji na otoczenie. W swoim opisie spółka idzie jeszcze dalej.
– Precyzyjne zarządzanie parametrami procesowymi (…) eliminuje nieprzyjemne zapachy oraz zapobiega ich emisji
– deklaruje Best Polymers.
Gdy jednak zestawić tę deklarację z dokumentami urzędowymi, wyłania się zupełnie inny obraz.
Pod koniec września zwróciliśmy się do Urzędu Miejskiego w Aleksandrowie Kujawskim z pytaniami o aktualną sytuację. Odpowiedź nie pozostawia wątpliwości, że miasto nie traktuje już sprawy jako pojedynczych skarg.
– Skala problemu uciążliwości zapachowych na terenie Aleksandrowa Kujawskiego jest powszechnie znana i od dłuższego czasu sygnalizowana przez mieszkańców
– napisał urząd.
Dalej pada konkretna liczba: – Na dzień wystosowania przedmiotowego pisma odnotowano ponad 340 zgłoszeń mieszkańców dotyczących tego rodzaju uciążliwości. Zgłoszenia napływają systematycznie, co wskazuje na utrzymujący się charakter problemu, a nie incydentalne występowanie zjawiska – czytamy w odpowiedzi miasta.
::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"16473"}
Jeszcze mocniejsze sformułowanie pojawia się w odpowiedzi na pytanie o źródło nieprzyjemnych zapachów. Urząd nie przesądza jednoznacznie, skąd pochodzi każdy przypadek odorów, ponieważ na wyniki kolejnych badań i pomiarów nadal czeka. Jednocześnie pisze: – Występowanie uciążliwości zapachowych jest faktem znanym nam osobiście oraz sygnalizowanym przez mieszkańców.
Miasto dodaje, że właśnie po rozpoczęciu działalności Zakładu Recyklingu Biologicznego mieszkańcy zaczęli informować o charakterystycznym zapachu, którego wcześniej nie odczuwali. Nie jest to jeszcze równoznaczne z urzędowym przypisaniem zakładowi odpowiedzialności za każdy przypadek odoru w mieście. Pokazuje jednak, jak daleko obecna sytuacja jest od obrazu „neutralności dla otoczenia”.
Mieszkańcy nie poprzestali na telefonach i zgłoszeniach do urzędu. Zaczęli tworzyć własną dokumentację – „Mapę Odoru”.
W okresie od 19 marca do 11 kwietnia 2026 roku zarejestrowano w niej 464 zgłoszenia podczas 22 dni z incydentami. Średnią intensywność mieszkańcy ocenili na 4,2 w pięciostopniowej skali, a 358 zgłoszeń zakwalifikowano jako silne lub bardzo silne. W opisach pojawiały się słowa: zgnilizna, padlina, kiszonka, chemia czy kompost. Ludzie informowali również, że nie mogą otwierać okien i wietrzyć mieszkań. Część zgłaszała bóle głowy, mdłości, kaszel i duszności.
W całej sprawie jest jeden element szczególnie istotny: nie wszystko opiera się wyłącznie na odczuciach mieszkańców. W toku kontroli prowadzonej od czerwca do września 2025 roku WIOŚ potwierdził, że 12 czerwca, 27 czerwca i 11 lipca zapach odpadów z kompostowni był wyczuwalny poza terenem zakładu.
16 lipca stwierdzono również zanieczyszczenie powierzchni gleby odpadami tworzyw sztucznych znajdującymi się poza zakładem. Na przedstawiciela firmy nałożono mandat. W jednym z późniejszych pism sam burmistrz powoływał się na ustalenia WIOŚ, wskazując w wezwaniu do Best Polymers, że organ kontrolny stwierdził „zapach charakterystyczny dla kompostowni”.
W lutym i marcu 2026 roku WIOŚ prowadził kolejne kontrole, również w godzinach popołudniowych, wieczornych i po zgłoszeniach mieszkańców. Wtedy uciążliwości zapachowej w bezpośrednim sąsiedztwie zakładu nie stwierdzono.
Inspektorat od razu jednak zastrzegł coś istotnego:
– Tut. Organ nie kwestionuje, iż zapach charakterystyczny dla prowadzonej działalności może być w określonych warunkach wyczuwalny poza terenem zakładu
– napisano w piśmie WIOŚ.
Organ wskazał przy tym na temperaturę, wilgotność powietrza i kierunek wiatru.
Jest jeszcze jeden problem. Polska wciąż nie ma powszechnie obowiązujących norm określających dopuszczalną intensywność zapachu w powietrzu. WIOŚ przyznaje to wprost:
– W obowiązujących przepisach prawa brak jest regulacji dotyczących norm dla jakości zapachowej powietrza. W związku z powyższym nie ma możliwości dokonania pomiaru uciążliwości w odniesieniu do substancji odoroczynnych – napisano w odpowiedzi inspektoratu.
W praktyce daje to sytuację niemal paradoksalną: zapach można odczuwać, można go nawet potwierdzić podczas wizji terenowej, ale znacznie trudniej przełożyć go na jedną liczbę, która bezdyskusyjnie wskazywałaby przekroczenie ustawowej normy.
Materiały zebrane w tej sprawie pokazują także problemy z metodą kontroli stosowanych zabezpieczeń. WIOŚ informował, że nie wykorzystywał kamer termowizyjnych ani innych urządzeń do technicznego sprawdzania szczelności i sprawności membran.
Z kolei Urząd Marszałkowski nie weryfikował sprawności systemu napowietrzania GORE Cover bezpośrednio pod kątem skuteczności redukcji odorów. To ciekawe w zestawieniu z deklaracją Best Polymers, według której właśnie zamknięte boksy, membrany i kontrolowanie parametrów procesu mają zapobiegać emisji nieprzyjemnego zapachu.
Z czasem korespondencja pomiędzy Aleksandrowem Kujawskim, marszałkiem, WIOŚ i firmą stawała się coraz bardziej stanowcza.
Burmistrz występował do marszałka o zobowiązanie Best Polymers do sporządzenia przeglądu ekologicznego, czyli szerszej analizy oddziaływania instalacji na środowisko. Urząd przesyłał zgłoszenia mieszkańców do organów kontrolnych i uczestniczył w wizjach lokalnych. W dokumentach pojawiło się także wezwanie spółki do ograniczenia odorów i zapobiegania wydostawaniu się odpadów poza teren zakładu.
Termin na wykonanie działań naprawczych ustalono do końca 2025 roku. Tyle że w lutym burmistrz ponownie pisał do marszałka: – Po upływie powyższego terminu na usunięcie stwierdzonych naruszeń w dalszym ciągu regularnie występują uciążliwości zapachowe znacznie wykraczające poza teren zakładu – wskazywał w piśmie.
Jak wynika z dostępnych pism, Best Polymers podjął jednak działania, które miały ograniczyć problem. Wynika z nich, że rozbudowano istniejącą barierę antyodorową. Na jednym z boksów zamontowano system automatycznego zwijania membrany, który pozwala odsłaniać tylko konieczny fragment materiału. Podobny system ma być wdrażany na kolejnych boksach. Firma przekonywała, że ograniczyła również jednoczesne wykonywanie rozładunku i przesiewania, zwiększyła kontrole pryzm, zamontowała dodatkowe siatki zapobiegające rozwiewaniu lekkich odpadów i przeszkoliła pracowników.
Podczas kontroli przeprowadzonych 16 i 19 lutego zapachu poza terenem instalacji nie stwierdzono. Problem w tym, że w kolejnych tygodniach mieszkańcy nadal masowo zgłaszali uciążliwości.
Z czasem stanowisko miasta wyraźnie się zaostrzyło. Burmistrz skierował do Best Polymers wezwanie dotyczące zarówno odorów, jak i transportu odpadów. Miasto twierdziło, że mimo wcześniejszych uzgodnień ciężarówki miały pojawiać się również po godz. 15 i wieczorami.
W wezwaniu padło żądanie: – Niezwłocznego podjęcia skutecznych działań technicznych i organizacyjnych mających na celu eliminację emisji uciążliwości zapachowych – napisano do spółki.
Miasto zapowiadało również możliwość dalszych kroków prawnych. Lektura kolejnych dokumentów dobrze pokazuje jednak administracyjny ping-pong. Miasto przekazywało skargi WIOŚ i marszałkowi. Marszałek pytał, czy zgłoszenia pochodzą od mieszkańców, czy zostały potwierdzone przez urząd. WIOŚ zwracał uwagę na formalny sposób przekazywania dokumentów. W czerwcu ton korespondencji miasta wyraźnie się zaostrzył.. Burmistrz wystąpił do WIOŚ o „podjęcie zdecydowanych działań kontrolno-naprawczych”, argumentując, że powtarzające się zgłoszenia mieszkańców oraz wizje lokalne wskazują na konieczność szczegółowej kontroli i działań, które trwale wyeliminują problem.
Zgłoszenia pochodziły już nie tylko z Aleksandrowa Kujawskiego. Miasto wskazywało także mieszkańców Łazieńca i Odolionu.
W lipcu problem dotarł do Sejmu. W interpelacji poselskiej Marty Stożek z Partii Razem dotyczącej sytuacji w Aleksandrowie Kujawskim opisano nie tylko lokalny konflikt, lecz także ogólnopolski problem braku jednolitych zasad kontroli odorów.
Przywołano tam dane z „Mapy Odoru”, wyniki kontroli WIOŚ oraz problemy związane z techniczną weryfikacją zabezpieczeń zakładu. Autorka interpelacji zwróciła uwagę, że przypadek Aleksandrowa pokazuje problem systemowy: nawet liczne i regularne zgłoszenia mogą nie prowadzić do szybkiego rozwiązania, jeśli w prawie brakuje jednolitego sposobu mierzenia i dokumentowania zapachów.
Miasto przyznaje, że początkowo obie strony próbowały rozwiązać sytuację polubownie. – Właściciel Zakładu zobowiązał się do podjęcia szeregu działań mających na celu ograniczenie uciążliwości związanych z jego funkcjonowaniem – informuje urząd.
Po chwili pojawia się jednak znacznie ważniejsze zdanie: –Pomimo podejmowanych w tym zakresie działań i prowadzonych rozmów, na obecnym etapie nie udało się osiągnąć porozumienia – czytamy w odpowiedzi miasta.
I właśnie w tym miejscu historia rozmów zamienia się w historię procesów. Best Polymers wystąpił przeciwko Gminie Miejskiej Aleksandrów Kujawski z roszczeniem na 100 001 zł. Według informacji przekazanych przez magistrat firma twierdzi, że poniosła straty w związku z blokowaniem drogi dojazdowej przez mieszkańców ul. Parkowej oraz – w ocenie spółki – niewystarczającymi działaniami miasta, które miały zapewnić swobodny przejazd.
Miasto stanowczo się z tym nie zgadza: – Gmina Miejska Aleksandrów Kujawski (…) wnosi o oddalenie powództwa, kwestionując zasadność dochodzonego roszczenia – informuje urząd.
To nie koniec sądowej układanki. W bezpośrednim sąsiedztwie zakładu działa miejska oczyszczalnia ścieków należąca do PGKiW. W związku z przypisywaniem właśnie oczyszczalni odpowiedzialności za nieprzyjemne zapachy miejska spółka pozwała Best Polymers o ochronę dóbr osobistych.
PGKiW twierdzi, że rozpowszechnianie informacji o tym, że to oczyszczalnia jest źródłem odorów, narusza dobre imię przedsiębiorstwa.
A kiedy mieszkańcy odetchną? Miasto nie potrafi podać daty. Po ponad dwóch latach dokumentów, kontroli, zabezpieczeń, zgłoszeń i sporów zapytaliśmy magistrat o rzecz najprostszą: kiedy sytuacja może się poprawić?
Odpowiedź nie daje mieszkańcom konkretnego terminu. – Na obecnym etapie postępowania nie jest możliwe jednoznaczne określenie terminu jego zakończenia – odpowiada Urząd Miejski.
Dalej urząd zapewnia: – Nie oznacza to jednak, że Urząd pozostaje bezczynny w przedmiotowej sprawie. (…) podejmuje i będzie podejmował wszelkie działania przewidziane przepisami prawa, zmierzające do ograniczenia uciążliwości odorowych oraz rozwiązania zaistniałego problemu.
::addons{"type":"only-with-us","color":"black"}
Przełożono również planowane spotkanie z mieszkańcami. Nowa data ma zależeć od przebiegu sporu sądowego. A konkretnej daty, po której mieszkańcy będą mogli powiedzieć „problem się skończył”, nadal nie ma.
0
0
0
0
0
0
Pokaż komentarze (18)
